Obesitas is een erkende chronische ziekte. Het gaat niet om te veel eten of te weinig bewegen alleen — het is een complexe aandoening waarbij het lichaam meer vet opslaat dan gezond is, met grote gevolgen voor uw gezondheid op de lange termijn.

Wat is obesitas precies?

Obesitas wordt vastgesteld aan de hand van de Body Mass Index (BMI) — een maat die uw gewicht afzet tegen uw lengte. Een BMI van 30 of hoger valt in de categorie obesitas. Maar BMI alleen vertelt niet het hele verhaal: ook de hoeveelheid vet rondom de organen en uw buikomvang zijn belangrijke maatstaven voor gezondheidsrisico.
 

Waarom is afvallen zo moeilijk?

Veel mensen denken dat afvallen simpelweg een kwestie is van minder eten en meer bewegen. Dat klopt deels — maar het lichaam werkt niet zo eenvoudig. Gewicht wordt gereguleerd door een ingewikkeld samenspel van hormonen, hersensignalen en stofwisseling. Dat systeem werkt bij mensen met obesitas anders dan bij mensen met een gezond gewicht.

Een van de belangrijkste hormonen is leptine — het hormoon dat uw hersenen vertelt dat u genoeg gegeten heeft. Bij mensen met obesitas zijn de hersenen vaak minder gevoelig voor leptine, waardoor het gevoel van verzadiging later of zwakker aankomt. Tegelijk is het hongerhormoon ghreline bij hen vaak verhoogd, wat zorgt voor een constante aandrang om te eten.

Dat betekent: iemand met obesitas ervaart meer honger, minder snel een vol gevoel, en heeft een stofwisseling die is ingesteld op het bewaren van vet — niet op het verbranden ervan. Dit heeft niets met wilskracht te maken; het is fysiologie.
 

Wat is het jojo-effect?

Het jojo-effect is wat er gebeurt na een periode van streng diëten: u valt af, maar daarna komt het gewicht er snel — en soms meer dan voorheen — weer aan. Dit is een van de meest frustrerende ervaringen bij gewichtsbeheersing, en het is volledig verklaarbaar vanuit de biologie.
 

Fase 1 — U gaat minder eten
U start een dieet en neemt minder calorieën in. Aanvankelijk verliest u gewicht, vaak snel in het begin.

Fase 2 — Het lichaam schakelt over op spaarstand
Uw lichaam interpreteert minder eten als een dreigend voedseltekort. Als reactie verlaagt het uw stofwisseling: u verbrandt minder calorieën per dag, zelfs in rust. Tegelijk stijgen de hongerhormonen — uw lichaam dwingt u om meer te gaan eten.

Fase 3 — Het dieet wordt gestopt
De meeste mensen kunnen een streng dieet niet onbeperkt volhouden. Zodra u weer normaal gaat eten, is uw stofwisseling nog steeds verlaagd — maar uw hongerhormonen zijn verhoogd. Het gevolg: u komt sneller aan dan vóór het dieet.

Fase 4 — U weegt meer dan bij de start
Niet alleen keert het gewicht terug, maar het lichaam slaat nu extra vet op als buffer voor een volgend 'tekort'. Bij herhaaldelijk jojo-en raakt dit patroon ingeslepen en wordt afvallen steeds lastiger.

Wat werkt dan wél?
Geleidelijke gewichtsafname via blijvende gewoontevorming — kleine stappen die u kunt volhouden. Eventueel aangevuld met medicatie die de hormoonbalans ondersteunt, zodat u minder honger ervaart en uw stofwisseling minder in de knel komt.

Waarom wilt u obesitas liever niet hebben?

Obesitas heeft een grote impact op vrijwel elk orgaansysteem in het lichaam. Het is niet alleen een kwestie van gewicht of uiterlijk — het vergroot het risico op ernstige aandoeningen aanzienlijk en beïnvloedt de kwaliteit van leven op meerdere manieren.
 

Goed nieuws: zelfs een bescheiden gewichtsafname van 5 tot 10 procent heeft al een meetbaar positief effect op bloeddruk, bloedsuiker, gewrichten en slaap. U hoeft niet uw streefgewicht te bereiken om gezondheidswinst te boeken.

Bij Medi-Mere behandelen wij obesitas als de chronische ziekte die het is — met aandacht voor leefstijl én, waar dat helpt, met medicatie als aanvulling. Wilt u weten of ons programma bij u past?
Bel ons op 036-532 9988 of meld u aan via de praktijk. Wij bellen u terug.